شناسنامه در ایران قدیم وشعبان

تا کمتر از ۱۰۰ سال قبل نه خبری از سجل و شناسنامه بود، نه سازمانی که تولد و مرگ و ازدواج و طلاق را ثبت کند. به جای آن، روحانیون، ریش سفیدان محله یا بزرگان قوم بودند که تا قبل از رواج شناسنامه ، وقایع تولد را در کتاب های مقدس ثبت می کردند. اما با توسعه شهرها و روستاها و افزایش جمعیت کشور نیاز به سازمان و تشکیلاتی برای ثبت وقایع حیاتی در دولت وقت احساس شد و به تدریج فکر تشکیل سازمان متولی ثبت ولادت و وفات و حتی صدور شناسنامه برای اتباع کشور قوت گرفت. به طوری که ابتدا سندی با ۴۱ ماده در سال ۱۲۹۷ هجری شمسی به تصویب هیات وزیران رسید و اداره‌ای به نام سجل احوال در وزارت داخله (کشور) وقت به وجود آمد؛ بعد از تشکیل این اداره اولین شناسنامه به شماره ۱ در بخش ۲ تهران در تاریخ ۳دی ماه ۱۲۹۷ هجری شمسی به نام فاطمه ایرانی صادر شد.از سال ۱۳۰۳ اداره سجل احوال تابع وزارت کشور شد و دفاتر آن در شهرستان‌ها نیز شروع به کار کرد. حتی پس از تصویب قانون سربازگیری (نظام وظیفه)درسال ۱۳۰۴،برای فراخوانی سربازان از روی شناسنامه اقدام می شد و اداره سجل احوال هر شهر فهرست مشمولان خدمت سربازی را در اختیار اداره نظام وظیفه می گذاشت. نخستین دوره مشمولان که به سربازی فراخوانده شدند،متولدین ۱۲۸۴خورشیدی بودند که در سال ۱۳۰۶به خدمت رفتند و گرفتن شناسنامه از سال ۱۳۰۶خورشیدی طبق قانون مصوب بهمن ماه اجباری شد. گزینش نام خانوادگی نیز، معمولا از چند روش پیروی می‌کرد که یکی از آنها پیشه نیاکان در یک قوم است. محل اسکان قوم و نام یا شهرت بزرگ خاندان (پدر، پدربزرگ، جد)، از دیگر شیوه‌های متداول انتخاب نام خانوادگی بوده است. گاهی هم یک نام خانوادگی بر اساس شغل یا حرفه (همچون صراف، جواهریان، پزشکزاد) یا یک ویژگی بدنی یا فیزیکی (خوش‌چهره، قهرمان) بازمی‌گشت. در نهایت و با تصویب قانون مدنی کشور در سال ۱۳۱۳ ثبت نام خانوادگی نیز، اجباری شد. بر اساس قانون، سرپرست خانواده باید برای خانواده خود نام‌خانوادگی انتخاب می‌کرد و نام خانوادگی انتخاب شده از سوی وی به سایر افراد خانواده‌اش هم اطلاق می‌شد. و از آن زمان تاکنون بیش از چهار نسل از ایرانیان به این نام‌های خانوادگی خوانده می‌شوند

((شناسنامه های اولیه در شعبان.))

در همان سا ل های ۱۳۱۳ مردم شعبان هم چو ن تمام ایران مجبور به تهیه شناسنامه شدند و برای پیداکردن نام فامیلی خویش به تکاپو افتادند وپس مدتها کنکاو  وجستجو به چهار شهرت فامیلی به نامهای :علی بخشی شجاعیان خورشیدی  –معصومی دست پیدا کردند اما سئوال مهم اینجاست مردم روستا چگونه به این چهار فامیلی رسیدند که حال برای شما عزیزان توضیع داده می شود . این سه فامیلی از نامدو مرد ویک زن وهمچنین از تقلید یک شناسنامه بوجود آمده است…… مر حوم علی محمد ( پدر مرحومه حاجیه خانم شاه زنان) در زمان سجل گیری کدخدای آبادی بوده وچون اسم پدرش مرحوم خدا بخش بوده پس برای خویش وفامیلش اسم علی بخشی را بر می گزیند واکثر مردم روستا فامیلی علی بخشی را برای خود انتخاب می کنند . اما شجاعیان : آ خوند وجیه(پدر آقای کاظم شجاعیان) که آخوند بوده وآدم با سوادی بوده که دفتر ثبت  احوال واسناد داشته وبعدآ کدخدا ی ده شده شناسامه برای خود از قبل می گیرد و فامیلی خویش را شجاعی انتخاب می کند . و مردم (قلاع لکو ) وافراد وابسته به آنهاوهمچنین مرحوم حاج نار احمد و محوم حاج مهدی وبرادرانش مرحومش که درآن زمان اینها خیلی باهم دوست بودند توسط همان نام شجاعی فامیلی شجاعیان را برای خویش بر می گزینند. امافامیلی سوم چرا خورشیدی است؟ خورشید نام خانمی است و آن کسی نیست جز مرحومه (خورشید )مادر مرحوم محمد رحیم پدر مرحومین(عبدال- سردار-کرم خدا) که این ها هم بمناسبت مر حومه خورشد فامیلی خورشیدی را برمی گزینند. اما  معصومی چطور بدست آمده این فامیلی از نام مرحوم (امعصوم) گرفته شده است. واین امعصوم پدر مرحوم (میرزا ابراهیم پدر مرحومین حجت وسعدالله ) بوده ضمنآ این ( امعصوم) پدر بزرگ مادر این حقیر هم بوده بدبن خاطر این مرحوم (میرزا ابراهیم ) به خاطر نام پدرش فامیلی (معصومی ) را برای خود وخانواده اش بر میگزیند.  دراینجا فرصت  را غنیمت شمرده وبرای تمام نام برده ها  علو درجات عالیه را از خداوند منان خواهانم بنا براین اولین شهرت های فامیلی در شعبان شامل علی بخشی وشجاعیان وخو رشیدی ومعصومی بوده است که به مرور زمان فامیلی های دیگر به آن افزوده شده است ………….لازم بذکر است پرونده این تحقیق باز است واز تمام عزیزانی که در این مورد عگس دست نوشته و اطلاعات بهتری دارند درکامل تر شدن این نوشته ما را یاری کنند ( پایگاه تاریخی فرهنگی شعبان سرسبز) کوچک شما مراد شجاعیانhttp://t.me/joinchat/AAAAAEBqL9JSQ-rj3ofF6g

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *